Hành vi sử dụng trái phép chất ma túy tại Việt Nam hiện nay chịu sự điều chỉnh của hệ thống chế tài hành chính kết hợp với các biện pháp quản lý, cưỡng chế y tế. Tùy thuộc vào bối cảnh vi phạm (tự sử dụng tại nhà, khi lái xe, hay tại nơi công cộng) và mức độ nghiện, người vi phạm sẽ phải đối mặt với các hình thức xử lý tương ứng dưới đây.
1. Mức phạt tiền và hình thức phạt bổ sung (Xử phạt vi phạm hành chính)
Theo quy định tại Điều 23 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, người có hành vi tự sử dụng trái phép chất ma túy sẽ bị xử phạt như sau:
- Mức phạt tiền: Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng.
- Hình thức xử phạt bổ sung: Tịch thu toàn bộ tang vật, phương tiện dùng để sử dụng chất cấm (như bình thủy tinh, ống hút, thẻ gạt, que thử, tẩu...).
- Đối với người nước ngoài: Tùy theo mức độ, tính chất vi phạm, người nước ngoài có thể bị áp dụng thêm hình phạt trục xuất khỏi lãnh thổ Việt Nam.
2. Mức xử phạt khi sử dụng ma túy trong lúc điều khiển phương tiện giao thông
Nếu một người bị phát hiện trong cơ thể có chất ma túy khi đang trực tiếp tham gia giao thông, mức xử phạt sẽ tăng vọt theo quy định xử phạt vi phạm giao thông đường bộ:
- Người điều khiển xe ô tô:
- Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.
- Bị tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 22 đến 24 tháng.
- Người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện):
- Phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng.
- Bị tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 22 đến 24 tháng.
- Người điều khiển xe đạp, xe đạp điện:
- Phạt tiền từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng.
3. Biện pháp quản lý và quy trình đưa đi cai nghiện bắt buộc
Bên cạnh việc nộp phạt tiền, người sử dụng chất ma túy bắt buộc phải chấp hành các biện pháp giám sát y tế và hành chính theo Luật Phòng, chống ma túy:
Quản lý tại địa phương (Thời hạn 01 năm)
- Công an cấp xã/phường nơi cư trú lập danh sách và ban hành quyết định quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy trong thời gian 01 năm kể từ ngày phát hiện hành vi.
- Trong thời gian này, cá nhân phải định kỳ hoặc đột xuất có mặt theo giấy triệu tập để xét nghiệm ma túy và tham gia các buổi giáo dục, tư vấn tâm lý.
Đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc (Thời hạn 12 đến 24 tháng)
Nếu qua quy trình y tế xác định người đó đã nghiện ma túy, Tòa án nhân dân cấp huyện sẽ ra quyết định đưa đi cai nghiện bắt buộc trong các trường hợp:
- Không chịu đăng ký hoặc tự ý bỏ dở các hình thức cai nghiện tự nguyện.
- Đang trong thời gian cai nghiện tự nguyện hoặc đang điều trị thay thế bằng Methadone mà vẫn lén lút sử dụng ma túy.
- Người tái nghiện trong thời hạn đang bị quản lý sau cai.
4. Bảng tổng hợp các mức phạt đối với hành vi sử dụng ma túy
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5. Rủi ro bị truy cứu trách nhiệm hình sự (Phạt tù)
Người sử dụng rất dễ bị chuyển từ xử phạt hành chính sang xử lý hình sự phạt tù nếu vi phạm các điều cấm sau trong lúc sử dụng:
- Giữ lại phần thuốc chưa dùng hết: Nếu lượng ma túy còn lại trong túi, ví, bao thuốc hoặc trong phòng từ 0,1 gam (đối với Heroin, Đá, Ketamin, Thuốc lắc), người vi phạm sẽ bị khởi tố về Tội tàng trữ trái phép chất ma túy (Điều 249 BLHS, phạt tù từ 01 đến 05 năm).
- Cùng góp tiền, rủ bạn bè, chuẩn bị phòng bay: Bị khởi tố về Tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 255 BLHS, mức án thấp nhất từ 02 đến 07 năm tù; nếu tổ chức cho từ 2 người trở lên thì phạt từ 07 đến 15 năm tù).
